orthoanalysis.gr

Ισχιαλγία (Sciatica)

Η ισχιαλγία και η αυχεναλγία είναι οι πιο συχνές παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος στην εποχή μας. Περίπου το 80% των ανθρώπων θα εμφανίσουν πόνο στη μέση, ενώ 67% πόνο στην περιοχή του αυχένα.

Ισχιαλγία (Sciatica) γενικώς ονομάζουμε κάθε είδους πόνο κατά μήκος του Ισχιακού νεύρου ( από τους γοφούς και μερικές φορές έως τα δάκτυλα του ποδιού), ανεξάρτητα από το είδος της βλάβης αυτού.

Περιφερική Ισχιαλγία (peripheral or Distal Sciatica) ονομάζουμε αυτή που οφείλεται σε αίτια που δε σχετίζονται με την σπονδυλική στήλη.

Ανατομική.

Το Ισχιακό νεύρο είναι το μακρύτερο και παχύτερο νεύρο του ανθρωπίνου σώματος με περίπλοκη ανατομική πορεία.

Σχηματίζεται στην Οσφυϊκή μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης κυρίως από τις νευρικές ρίζες (Δεξιά και Αριστερά) Ο5 (Ο4-Ο5) / Ι1 (Ο5-Ι1) / Ι2 / Ι3, αλλά λαμβάνει και αναστομωτικούς κλάδους από τις ρίζες Ο2 / Ο3 / Ο4.

Τελικά, μετά το σχηματισμό του κύριου στελέχους του εισέρχεται στην ελάσσονα πύελο με πορεία όπισθεν του παχέος εντέρου (και της μήτρας στις γυναίκες) και εξέρχεται στο γλουτό από την υπαπιοειδή εντομή.
Περνάει κάτω από τον απιοειδή μυ, ενίοτε όμως και μέσα από τον απιοειδή μυ, πάνω από τον Δίδυμο και Έσω Θυροειδή Μυ, πάνω από τον Τετράγωνο Μηριαίο και κάτω από τον Μέγα Γλουτιαίο, και τελικά πορεύεται στο μέσον της απόστασης μεταξύ μείζονος τροχαντήρος και του ισχιακού κυρτώματος για να εισέλθει στο μηρό.

Εκεί πορεύεται πίσω από το Δικέφαλο Μηριαίο Μυ μέχρι την ιγνυακή κοιλότητα οπότε χωρίζεται σε κοινό Περονιαίο Νεύρο και σε Ιγνυακό νεύρο.

Ταξινόμηση Βλαβών

Οι βλάβες του Ισχιακού νεύρου ταξινομούνται γενικώς στις εξής ομάδες:

1.  Οι πιεστικές βλάβες ή βλάβες από τριβή.
2.  Βλάβες από τραυματισμό (θλάση, εξελκυσμός, τρύπημα, διατομή, έγκαυμα, κλπ).
3.  Σπανιότερη ομάδα είναι οι παθολογικές βλάβες του όπως οι μεταβολικές επί παθολογικών νοσημάτων (πχ αλκοολική νευροπάθεια, διαβητική νευροπάθεια, απομυελινοποίηση, κλπ) και οι ιογενείς βλάβες όπως πχ η μεθερπητική ισχιαλγία μετά από έρπητα ζωστήρα του ισχιακού νεύρου.
4.  Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις ασθενών με συμπτώματα δήθεν ισχιαλγίας οι οποίοι τελικά δεν είχαν πρόβλημα με το ισχιακό νεύρο. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν πολλαπλούν μυέλωμα , εγκεφαλικό επεισόδιο, μεταστάσεις καρκίνου στο Μηριαίο οστό ή και στην Κνήμη, Νόσος του Paget, πρωτοπαθείς όγκος εγκεφάλου, μεταστάσεις καρκίνου στον εγκέφαλο, σκλήρυνση κατά πλάκας, κλπ.

Πιεστικές βλάβες Ισχιακού Νεύρου

Αν εξαιρέσουμε τις κήλες μεσοσπονδυλίου δίσκου στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και την πλάγια σπονδυλική στένωση επί εκφυλιστικής δισκοπάθειας πού είναι τα κυριότερα αίτια ισχιαλγίας, τότε όλες οι άλλες περιπτώσεις είναι πιεστικές βλάβες στο γλουτό π.χ.

•    πολύωρο ταξίδι σε άβολη θέση.
•    από ύπνο σε σταθερή θέση μετά από αλκοολική μέθη).
•    πίεση του ισχιακού νεύρου από περίστροφο, από πορτοφόλι ή σκληρό αντικείμενο στην ‘’πίσω τσέπη’’ .

Στις περιπτώσεις αυτές πρόκειται για διαταραχή της λειτουργίας του νεύρου από ισχαιμία των αγγείων του (Vasa neurorum). Βλάβες από τριβή έχουμε από τη λειτουργία των μυών του γλουτού ιδίως σε υπεραθλούμενους  αθλητές ή σε περιπτώσεις δυσπλασίας των μυών των στροφέων του ισχίου και του γλουτού.

Ενίοτε ευθύνεται ο Απιοειδής μυς (Piriformis). Τη δεκαετία του ‘90 υπήρξαν κάποιες δημοσιεύσεις που στήριζαν την άποψη ότι μεγάλο ποσοστό ισχιαλγιών είναι εξωσπονδυλικής αιτιολογίας και ότι ένα από τα συχνότερα αίτια αυτής της εξωσπονδυλικής ισχιαλγίας είναι το «Σύνδρομο του Απιοειδούς μυός», δηλαδή η πίεση του νεύρου μεταξύ των γαστέρων του Απιοειδούς και των άλλων μικρών Κοιλιακών Μυών του Ισχίου.

Μετά από μια σχεδόν 20ετία αποδείχθηκε ότι το ‘’σύνδρομο του απιοειδούς μυός’’ υφίσταται μεν αλλά είναι μικρή μειοψηφία στις συνολικές ισχιαλγίες οι οποίες δυστυχώς έχουν στην συντριπτική τους πλειοψηφία κεντρική σπονδυλική προέλευση (κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, δισκοπάθεια, σπονδυλική στένωση κεντρική, σπονδυλική στένωση πλαγία, πίεση ισχιακού πλέγματος εντός της ελάσσονος πυέλου προσθίως της σπονδυλικής στήλης, κλπ).

Κλινική εικόνα

Ο ασθενής με περιφερική ισχιαλγία, πονάει συνήθως μόνο στην ψηλαφούμενη περιοχή του γλουτού. Ποτέ δεν έχει οσφυαλγία και πολύ σπάνια έχει επέκταση του πόνου περιφερικώτερα του γλουτού.

Θεραπεία Περιφερικής Ισχιαλγίας

Η θεραπεία έχει σχέση με το γενεσιουργό αίτιο. Για παράδειγμα η ισχιαλγία λόγω έρπητος ζωστήρος χρειάζεται ειδικά ιοστατικά φάρμακα και ειδικά παυσίπονα κεντρικώς δρώντα, όπως το Neurontin, κλπ.

Η θεραπεία της πιεστικής περιφερικής ισχιαλγίας συνίσταται σε ανάπαυση, αποφυγή πίεσης της πάσχουσας πλευράς, αντιφλεγμονώδη φάρμακα και θερμαντική αλοιφή για πρόκληση υπεραιμίας στην περιοχή.

Αν όλα αυτά αποτύχουν προχωράμε σε φυσικοθεραπείες και αν πάλι συνεχίσει το πρόβλημα προχωράμε σε Μαγνητική Τομογραφία Οσφύος και Ισχίου και Ηλεκτρομυογράφημα.

Όπως προαναφέρθηκε ορισμένες περιπτώσεις περιφερικής Ισχιαλγίας έχουν μηχανικό αίτιο που απαιτεί Χειρουργική Επέμβαση.

Προσοχή

Το άρθρο δε σκοπεύει να υποκαταστήσει την επαγγελματική ιατρική πληροφόρηση, διάγνωση και θεραπεία. Οι ασθενείς , πρέπει να αξιολογήσουν τις πληροφορίες προσεκτικά με τη βοήθεια του θεράποντα ιατρού τους.